Радиация – қоршаған ортаның ажырамас бөлігі. Ғарыштық сәулелер немесе топырақтағы радон сияқты табиғи сәулелену көздері барлық жерде кездеседі.
Радиациялық қауіпсіздік-адамдарды иондаушы сәулеленудің зиянды әсерінен қорғауға бағытталған шаралар жүйесі. Мақсаты – жасушалардың зақымдануына, генетикалық мутацияларға және онкологиялық ауруларды қоса алғанда, әртүрлі ауруларға әкелуі мүмкін рентген сәулелерінің рұқсат етілген дозаларының асып кетуіне жол бермеу.
Радиация көздері
•Табиғи: ғарыштық сәулелену, радон, тау жыныстарындағы уран, торий.
•Техногендік: АЭС-тегі апаттар, ядролық отын өндіру кезіндегі шығарындылар, рентгендік және радиоактивті жабдықтарды пайдалану.
Радиациядан қорғаудың негізгі шаралары
1.Нормативті креттеу: Халықтың әртүрлі санаттары үшін сәулеленудің шекті рұқсат етілген деңгейлері (ШРД) белгіленген.
2.Мониторинг: Радиациялық фонды бақылау, тамақ өнімдерін, суды, ауаны тексеру.
3.Халықты хабардар ету және оқыту: Қорғау принциптерін түсіну адамдарға артық сәулеленуден аулақ болуға көмектеседі.
4.Апаттарға дайындық: Эвакуация және йодтық профилактиканы қоса алғанда, радиациялық апаттарға жұмылдыру жоспары.
5.Көздерді бақылау: Радиоактивті материалдарды есепке алу және қауіпсіз сақтау.
Күнделікті өмірдегі радиация деңгейі, әдетте, жоғары емес болғанымен, қауіпті азайтуға кейбір қарапайым шаралар көмектеседі:
•Радон жоғары аудандарда, әсіресе, үй-жайларды желдету.
•Құрылыс материалдары мен тұрмыстық техниканы тексеру.
•Сәулеленумен байланысты медициналық процедураларды жауапты пайдалану.

Роза Пірімқұлова,
аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы басшысының орынбасары.