Нашақорлық – қазіргі қоғамдағы ең өзекті әлеуметтік және медициналық мәселелердің бірі. Есірткі заттарын қолдану адамның денсаулығына ғана емес, оның психикасына, мінез-құлқына және әлеуметтік өміріне де ауыр зиян келтіреді. Соңғы жылдары жастар арасында нашақорлықтың көбеюі ерекше алаңдаушылық тудырып отыр. Нашақорлықтың адам ағзасына тигізетін зияны аз емес.
Есірткі заттары ең алдымен орталық жүйке жүйесіне әсер етеді. Олар ми жасушаларының жұмысын бұзып, жүйке импульстерінің дұрыс берілуіне кедергі жасайды.
Бастапқы кезде адамда уақытша эйфория, көңіл-күйдің көтерілуі байқалады. Бірақ бұл сезім өте қысқа уақытқа созылады. Кейіннен жүйке жүйесі әлсірей бастайды. Нәтижесінде есте сақтау қабілеті төмендейді, зейін қою қиындайды, ойлау қабілеті нашарлайды, психикалық ауытқулар пайда болады (депрессия, үрей, галлюцинация).
Есірткі жүрек пен қан тамырларына өте қауіпті әсер етеді. Ол жүрек соғысын жиілетіп, қан қысымын тұрақсыздандырады. Оның мүмкін болатын салдарларына жүрек ырғағының бұзылуы (аритмия), инфаркт, инсульт, қан тамырларының тозуы жатады.
Кейбір есірткі түрлері тыныс алу жолдары арқылы қабылданады. Бұл өкпеге тікелей зиян келтіреді. Нәтижесінде өкпенің қабынуы (бронхит), тыныс алудың қиындауы, оттегі жетіспеушілігі білінеді.
Бауыр ағзадағы улы заттарды сүзеді, ал есірткі бұл мүшеге үлкен салмақ түсіреді. Демек, бауыр мен бүйрекке зияны тиеді. Нәтижесінде бауырдың қабынуы (гепатит), бауыр циррозы, бүйрек қызметінің бұзылуы, ағзаның улануы орын алады.
Иммундық жүйенің әлсіреуі нашақорлық иммунитетті әлсіретеді. Адам түрлі инфекциялық ауруларға тез шалдығады. Көбінесе: туберкулез, вирустық инфекциялар, ВИЧ/СПИД (ортақ ине қолданудан).
Есірткі адамның сыртқы келбетін қатты өзгертеді. Атап айтқанда салмақтың күрт төмендеуі, терінің бозаруы, шаш пен тырнақтың сынғыштығы, тістердің бұзылуы кездеседі.
Нашақорлық тек денсаулыққа емес, адамның өміріне де үлкен зиян келтіреді. Жұмысынан немесе оқуынан айырылу, отбасының бұзылуы, қаржылық қиындықтар, қылмысқа бару қаупі оған дәлел болады.
Есірткіге тәуелділік өте тез қалыптасады. Ол екі түрге бөлінеді: психологиялық тәуелділік-есірткіні қайта-қайта қолдануға деген құштарлық, физикалық тәуелділік-ағзаның есірткісіз өмір сүре алмауы.
Нашақорлық – адамның денсаулығын толықтай бұзатын қауіпті құбылыс. Ол жүйке, жүрек, өкпе, бауыр сияқты барлық ағзаларға зиян келтіріп, адамның өмірін қысқартады. Сонымен қатар, әлеуметтік және психологиялық проблемаларға әкеледі.
Сондықтан әр адам салауатты өмір салтын ұстанып, есірткінің зияны туралы толық білуі қажет. Нашақорлықтың алдын алу-қоғамның басты міндеттерінің бірі.

Шохрух Гафуров,
аудан әкімдігі ауыл шаруашылығы бөлімімінің бас маманы.