Бала тәрбиесі - ұлттың болашағы, қоғамның тұрақтылығы мен дамуының кепілі. Отбасы-әр адамның алғашқы тәрбие мектебі, әрі қоғамның негізі болып табылады. Бала осы ортада өмірге, әлемге деген көзқарасын қалыптастырады, мінез-құлқы мен адамгершілік қасиеттері дамиды. Сондықтан, отбасында дұрыс тәрбие алу бала болашағына үлкен әсер етеді.
Отбасы-бала үшін өмірдегі алғашқы әрі ең маңызды орта. Бұл жерде бала алдымен өз эмоцияларын, ойларын, тілін дамытады. Ата-ананың әрбір қадамы, сөздері мен әрекеттері оның дамуына зор ықпал етеді. Олардың ұқыптылығы, махаббаты, жанашырлығы баланың дүниетанымын қалыптастырып, оны адамгершілік пен моральдық құндылықтарға тәрбиелейді. Сондай-ақ, отбасында баланың жеке басына деген құрмет, мейірім мен қамқорлық көрсетілуі тиіс. Осылайша, бала өзін бағалы, сүйікті және қоғамда орнын табатын адам ретінде сезінеді. Бұл оның өзіне деген сенімділігін арттырады, өмірдегі қиындықтарды жеңуге күш береді.
Жалпы отбасындағы тәрбиенің бірнеше бағыттары бар, оларды ата-аналар балаға дұрыс бағыт беру үшін ескеріп отыруы қажет. Мәселен, эмоционалды тәрбие баланың жүрегін, сезімін дамытады. Ата-ананың баласымен үнемі қарым-қатынас жасап, оны түсінуі маңызды. Балаға сүйіспеншілік, қамқорлық көрсету оның психологиялық саулығы үшін маңызды. Осылайша, бала өз эмоцияларын дұрыс басқаруды, өзіне және басқа адамдарға құрметпен қарауды үйренеді.
Баланың қоғамға бейімделуі де отбасында басталады. Ол мұнда адамдармен қарым-қатынас жасауды, қоғамның ережелері мен дәстүрлерін үйренеді. Әлеуметтік тәрбие баланың үлкендермен, құрдастарымен қалай өзара әрекет ететінін, қоғамның жалпы ережелерін қалай қабылдайтынын анықтайды.
Отбасында балаға дұрыс мінез-құлық, адалдық, еңбекқорлық, құрмет, жауапкершілік сияқты моральдық құндылықтар үйретіледі. Ата-ана өзінің іс-әрекеттері арқылы баласына осы қасиеттерді үлгі етеді. Егер ата-ана шыншыл, еңбекқор және әділ болса, бала да осы қасиеттерді бойына сіңіреді.
Ата-ананың рөлі ерекше. Олар тек баланың алғашқы мұғалімі ғана емес, өмірдегі барлық бағыт бойынша бағыт-бағдар берушілері болып табылады. Отбасындағы ата-ананың өзара қарым-қатынасы балаға үлкен әсер етеді. Қамқорлық, сүйіспеншілік пен сенім баланың дұрыс дамуына, өзін дұрыс сезінуіне ықпал етеді. Ата-ана баласының жетістіктерін мақтан тұтып, қиындықтармен кездескенде оларға қолдау көрсетеді. Баланың жетістіктерін бағалап, оның қателіктерін түсіністікпен қабылдай отырып, ата-ана оған дұрыс жол көрсетуі тиіс.
Отбасындағы тәрбие - ұлттық құндылықтарды сақтау мен дамыту жолындағы маңызды құрал. Әрбір халықтың өзіндік дәстүрлері, әдет-ғұрыптары мен мәдениеті бар. Осы құндылықтарды балаларға ерте жастан таныстыру - оларды өз ұлтын сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу. Отбасында балаларға ұлттық тіл, тарих, салт-дәстүрлер туралы мағлұмат беріп, олардың өз мәдениетіне деген құрметін арттыру маңызды.
Отбасы тәрбиесі және қазіргі қоғам. Қазіргі қоғамның өзгерістеріне байланысты отбасындағы тәрбиенің рөлі, әсіресе маңызды болып отыр. Әлеуметтік желілер мен масс-медианың ықпалы бала өміріне көп өзгерістер әкелді. Сондықтан, ата-аналар бала тәрбиесінде жаңашылдық пен дәстүрлі құндылықтарды үйлестіре білуі тиіс. Бұл баланың дұрыс тәрбие алуына және өмірде өз орнын табуына көмектеседі.
Отбасындағы тәрбие-бала болашағының іргетасы. Бұл процесс ата-ананың үнемі назарында, қамқорлығында және сүйіспеншілігінде болуы тиіс. Балаға дұрыс тәрбие беру үшін ата-аналар өз міндетін сезініп, балаға ең жақсы жағдай жасауы керек. Отбасы-қоғамның негізі, ал оның ішіндегі тәрбиеленген ұрпақ елдің болашағын қалыптастырады. Сондықтан отбасындағы тәрбие- ұлттың келешегі үшін ең маңызды қызмет.

Сымбат  УРАЗБАЕВА,
Көктал ауылдық округінің жастармен жұмыс жөніндегі маманы.